એપેન્ડિક્યુલર (ઉપાંગ) કંકાલ કેવી રીતે બને છે? તેના વિવિધ ભાગોનું આકૃતિ સાથે વર્ણન કરો.

(N/A) ઉપાંગોના હાડકાં અને તેમના મેખલાઓ મળીને એપેન્ડિક્યુલર કંકાલ બનાવે છે.
$(i)$ અગ્ર ઉપાંગ (હાથ) - દરેક ઉપાંગ $30$ હાડકાંનું બનેલું છે.
અગ્ર ઉપાંગના હાડકાં:
- હ્યુમરસ: $1$
- રેડિયસ અને અલ્ના: $2$
- કાર્પલ્સ (કાંડાના હાડકાં): $8$
- મેટાકાર્પલ્સ (હથેળીના હાડકાં): $5$
- ફાલેન્જીસ (આંગળીઓના હાડકાં): $14$
કુલ = $30$ હાડકાં.
(ii) પશ્ચ ઉપાંગ (પગ) - દરેક ઉપાંગમાં $30$ હાડકાં હોય છે.
- ફીમર (સાથળનું હાડકું): $1$
- પિટેલા (ઘૂંટણની ઢાંકણી): $1$
- ટિબિયા અને ફિબ્યુલા: $2$
- ટાર્સલ્સ (ઘૂંટીના હાડકાં): $7$
- મેટાટાર્સલ્સ: $5$
- ફાલેન્જીસ (આંગળીઓના હાડકાં): $14$
કુલ = $30$ હાડકાં.
ફીમર એ શરીરનું સૌથી લાંબું અને મજબૂત હાડકું છે.
(iii) મેખલાઓ: આ અક્ષીય કંકાલ સાથે ઉપલા અને નીચલા ઉપાંગોને જોડવામાં મદદ કરે છે.
- અંસમેખલા (Pectoral girdle): દરેક અડધો ભાગ એક ક્લેવિકલ અને એક સ્કેપ્યુલાનો બનેલો છે. સ્કેપ્યુલા એ ઉરસના પૃષ્ઠ ભાગમાં $2$ થી $7$ પાંસળીઓ વચ્ચે આવેલું મોટું ત્રિકોણાકાર ચપટું હાડકું છે. તેમાં એક કરોડ જેવો ભાગ હોય છે જે એક્રોમિયન તરીકે ઓળખાતા ચપટા પ્રવર્ધમાં ફેરવાય છે. એક્રોમિયનની નીચે ગ્લેનોઇડ ગુહા હોય છે,જે હ્યુમરસના શીર્ષ સાથે જોડાય છે. ક્લેવિકલ એ બે વળાંક ધરાવતું લાંબું અને પાતળું હાડકું છે,જેને સામાન્ય રીતે કોલર બોન કહેવાય છે.
- નિતંબ મેખલા (Pelvic girdle): બે કોક્સલ હાડકાંની બનેલી છે. દરેક કોક્સલ હાડકું ત્રણ હાડકાં - ઇલિયમ,ઇશિયમ અને પ્યુબિસના જોડાણથી બને છે. આ હાડકાં જ્યાં જોડાય છે ત્યાં એસીટાબ્યુલમ નામની ગુહા હોય છે,જેમાં સાથળનું હાડકું (ફીમર) જોડાય છે. નિતંબ મેખલાના બે ભાગો વક્ષ બાજુએ જોડાઈને પ્યુબિક સિમ્ફિસિસ બનાવે છે,જેમાં તંતુમય કાસ્થિ હોય છે.